Omdlenia i senność
Uderzenie po twarzy ręcznikiem zmoczonym w zimnej wodzie, a nawet uderzenie dłonią, dają zwykle dobre rezultaty, mija bladość twarzy — dziecko odzyskuje przytomność. Mimo to nie powinno od razu wstać, lecz poleżeć tak długo, aż ustąpi uczucie osłabienia. Jeżeli wszystkie opisane zabiegi nie odniosą skutku i dziecko nie odzyskuje przytomności w ciągu kilku minut, jest to oznaką, że przyczyna omdlenia jest poważniejsza. Należy wtedy wezwać lekarza, a równocześnie zastosować sztuczne oddychanie. Nie należy podawać mdlejącemu lub zemdlonemu wody do picia, gdyż w stanie nawet lekkiego zamroczenia może się nią zakrztusić. Omdlenie może być objawem poważnej choroby (np. choroby serca). Dlatego dziecko, które ma skłonność do tego rodzaju zasłabnięć, powinno być zbadane przez lekarza i w razie potrzeby poddane leczeniu. Zdarza się czasami, że u dziecka, podobnie jak u dorosłego rozwija się nagle lub powoli senność, inna niż dotychczas obserwowana u dziecka. Dziecko, mimo że jest budzone, śpi dalej słabo reaguje albo zupełnie nie reaguje na to, co się wokół niego dzieje. Przyczyn tego stanu może być oczywiście wiele. Między innymi senność tego rodzaju występuje: w zapaleniu mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych, po urazie, po ataku padaczkowym, po udarze słonecznym, po zatruciu, w przebiegu cukrzycy (p. także s. 24). chorób nerek itd. Czasami śpiączka jest tak głęboka, że dziecko jest zupełnie wiotkie, „leje się przez ręce”. We wszystkich przypadkach śpiączki należy natychmiast wezwać lekarza. Zwłoka może decydować o życiu dziecka. Lekarza należy dokładnie poinformować, w jakich okolicznościach wystąpiły objawy śpiączki. Dziecku w stanie śpiączkowym nie wolno podawać żadnych płynów do picia, bo może się zachłysnąć, w wyniku czego może rozwinąć się groźne, zachłystowe zapalenie płuc. W czasie śpiączki temperatura ciała bardzo się obniża. Dlatego przy przewożeniu dziecka do lekarza lub szpitala trzeba je dobrze okryć. Musimy zwrócić na to uwagę specjalnie w chłodnej porze roku. Im dziecko jest młodsze, tym łatwiej występują u niego drgawki, zwane potocznie konwulsjami.